Miejska Trasa Turystyczna

Urząd Miasta w Słupcy informuje, że zaczął realizować projekt stworzenia Miejskiej Trasy Turystycznej. Projekt obejmuje wybranie i opisanie najatrakcyjniejszych punktów turystycznych w mieście oraz utworzenie multimedialnych wideoprezentacji obiektów. Mamy nadzieję, że przyczyni się to pozytywnie do promocji miasta wśród turystów, a mieszkańcom przybliży czasem nieznane fakty związane z naszym Miastem.

Poniżej prezentujemy wybrane przez nas punkty wraz z opisami, natomiast użytkowników naszego miejskiego portalu serdecznie zapraszamy do zgłaszania swoich uwag i propozycji zmian, zarówno wybranych przez nas punktów, jak i ich opisów. Swoje sugestie możesz przesłać na adres: promocja2@miasto.slupca.pl

 Nasza propozycja trasy:

Lp. Nazwa punktu Charakterystyka
1. Były obóz Na przełomie 1914/1915 roku w pasie przygranicznym niemieccy okupanci zbudowali obóz dla jeńców  z I wojny światowej. Obóz powstał po rosyjskiej stronie granicy,  czyli na gruntach słupeckich.
W roku 1918  przetrzymywano w nim również konspiratorów z  Polskiej Organizacji Wojskowej regionu słupeckiego.
Po zakończeniu I wojny światowej obóz był miejscem koncentracji  III batalionu 29 Pułku Strzelców Kaniowskich, w skład którego weszli członkowie słupeckiego POW.
W okresie wojny polsko – bolszewickiej jeńcami obozu byli żołnierze Armii Czerwonej, a po podpisaniu pokoju w Rydze – internowani Rosjanie i Ukraińcy z Ukraińskiej Armii Ludowej (był to największy obóz w Polsce w okresie wojny polsko – bolszewickiej).
2. Cmentarz Jeniecki z lat 1914 – 1921 Na obozowym cmentarzu pochowano ponad 8 tysięcy jeńców, różnego wyznania, o czym może świadczyć zachowana jedynie na zdjęciach brama cmentarna z symbolami prawosławia, katolicyzmu, islamu oraz judaizmu.  Cmentarz został założony na gruntach należących do słupeckich rolników, obecnie na terenie gminy Strzałkowo.
3. Kościół p.w. Bł. Michała Kozala; Park im. Jana Pawła II Katolicka świątynia erygowana 26 września 1996r. Najnowszy ze słupeckich kościołów. Przy parafii tworzony jest obecnie park im. Jana Pawła II
4. Starostwo Powiatowe – ul. Poznańska Niegdysiejsza komora celna utworzona jeszcze w czasie zaborów. W listopadzie 1918 roku zajęli ją na swą siedzibę POW-iacy. Później był siedzibą Sądu. Obecnie gmach Starostwa Powiatowego.
5. Dom dra  Bronisława Gutowskiego – ul. Poznańska Dawny dom doktora Bronisława Gutowskiego(1860-1915) – lekarza powiatowego, założyciela i pierwszego prezesa słupeckiej Straży Ogniowej.  Przez wiele lat był siedzibą Przedszkola nr 1. Obecnie miejscowy oddział banku PKO BP.
6. Synagoga
– ulica Bóżnicza
Synagoga, wzniesiona w 2.połowie XIX. Orientowana, na planie prostokąta, z płytkimi ryzalitami elewacji południowej i północnej, z dwukondygnacyjną dobudówką przy narożniku południowo-zachodnim. W budynkach mieściła się m.in. mykwa – łaźnia rytualna. Obecnie własność prywatna.
7 Budynek dawnej elektrowni- ul. Elektrowniana Miejska Elektrownia – własność miasta. Jej budowę rozpoczęli Niemcy podczas I wojny światowej, dokończyło ją miasto. Turbina mieściła się w niskim budynku u zbiegu ulic Sienkiewicza i Mickiewicza, obok, od strony ulicy Elektrownianej  stał drugi budynek zespolony z pierwszym niewielkim łącznikiem. W 1918 roku mieściły się tam: magistrat, szkoła powszechna oraz łaźnia. Kiedy szkoła otrzymała nową siedzibę na Placu Szkolnym w budynku elektrowni pozostał magistrat i łaźnia. W 1934 roku wyprodukowano tam łącznie 67 878 kWh prądu, z którego korzystało 545 odbiorców. Podczas wojny  została znacznie zniszczona. Pod koniec 1947 roku na przeprowadzenie koniecznego remontu urządzeń miasto zaciągnęło pożyczkę z Polskiego Banku Komunalnego w Łodzi. W 1948 samorządową elektrownię upaństwowiono, a w początkach lat pięćdziesiątych uległa ona likwidacji. Obecnie
w przebudowanych budynkach byłej elektrowni mieszczą się mieszkania komunalne oraz Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna.
8. Kościół św. Leonarda i Wniebowzięcia NMP, Sanktuarium św. Krzyża Kościół pw. św. Leonarda – drewniany, kryty gontem, w XIV wieku wzmiankowany jako szpitalny. Wielokrotnie restaurowany, w XVI stuleciu zyskał swój dzisiejszy kształt. Znajdują się tam między innymi: gotycki obraz z 1460 roku przedstawiający św. Leonarda, kamienna kropielnica z 1521 r., w bocznym ołtarzu krucyfiks z 1500 roku, uznawany za cudowny, na wieży kościoła znajduje się chorągiewka z datą: 1732.

Kościół został wpisany do rejestru zabytków pod numerem  60/624 z 25.04.1958.

9. Tablica pamiątkowa – Plac Parysa Tablica odsłonięta w 1999 roku staraniem Słupeckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego.
Tadeusz Parys (1887-1940) Burmistrz Słupcy w latach 1924-27. Rada Miejska w uznaniu zasług położonych przez Parysa nad podniesieniem estetycznego wyglądu miasta nazwała 5 czerwca 1930 plac jego nazwiskiem.  Zginął w Katyniu.
10. Tablica pamiątkowa – ul. Marcina ze Słupcy Tablica odsłonięta w 2004 roku staraniem Słupeckiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego.

Marcin ze Słupcy był synem Olbrachta (Alberta), mieszczanina ze Słupcy. Żył w pierwszej połowie XV w. Ojciec dbał o jego wykształcenie i po ukończeniu nauk przygotowujących w 1436 r. zapisał go na Uniwersytet Jagielloński. W 1437 r. uzyskał stopień bakałarza, a w 1441 tytuł magistra. Po ukończeniu studiów opuścił Kraków, powrócił do Słupcy, a w latach 1446-47 wykładał o poetach rzymskich słupeckiej młodzieży, między innymi Janowi ze Słupcy, późniejszemu kanonikowi katedry gnieźnieńskiej, dla którego był stryjem. Wykłady te odbywały się w szkole mieszczącej się przy kościele św. Wawrzyńca.
W 1447 r. wyjechał do Poznania, gdzie został rektorem szkoły katedralnej. W 1456 r. został powołany ponownie na Uniwersytet Krakowski i wykładał Owidiusza.
Zachował się po nim trzy utwory wierszem pisane:
  • „Epitafium na cześć Wincentego z Szamotuł”,
  • „Epitafium na cześć Andrzeja Łaskarza”,
  • sekwencja o swoim imienniku św. Marcinie w dziesięciu zwrotkach rymowanych
11. Plac Wolności (rynek) Rynek miejski w Słupcy wraz z wychodzącymi z niego uliczkami zachował średniowieczny układ urbanistyczny ( wpisany do rejestru zabytków pod numerem 55/544 z 23.02.1956r.). Wokół rynku znajdują się staromiejskie kamienice z końca XIX i początku XX w. W centralnej  części Placu Wolności (rynku) znajduje się Pomnik Niepodległości.  Został on postawiony w 1926 roku dla upamiętnienia słupczan, którzy w latach 1914 – 1920 złożyli Ojczyźnie największą ofiarę: swoje życie.
W 1940 roku Niemcy  pomnik zniszczyli. Na jego miejscu założono klomb i trawnik. Po wojnie na Placu Wolności stanął nowy pomnik, tzw. pomnik wdzięczności, poświęcony żołnierzom sowieckim,  którzy zginęli w Słupcy w 1945 roku. W dolnej jego części umieszczono płaskorzeźby przedstawiające sceny bitewne autorstwa Adolfa Zdziarskiego, na szczycie umieszczona była czerwona gwiazda, swoisty symbol sowieckiego panowania nad Polską. W lutym 1997 roku został rozebrany, a ekshumowane zwłoki żołnierzy odwieziono na cmentarz wojskowy w Kole. 11 listopada 1997 roku, odsłonięto i poświęcono odbudowany staraniem słupczan Pomnik Niepodległości w przedwojennym kształcie.
W 2009r. umieszczono na cokole pomnika trzy pamiątkowe tablice  z nazwiskami słupczan poległych w latach wojen i okupacji oraz jedną poświęconą słupczanom walczącym z komunistycznym zniewoleniem.
12. Dom Gieryna – ul. Warszawska Jeden ze starszych budynków w mieście. Marian Gieryn postawił ten dom w roku 1921 i prowadził w nim sklep żelazny. Charakterystycznym elementem budynku była duża, unikatowa, pochodząca z 1928 roku, witryna wystawowa. Później (po wojnie) na wystawie zamiast artykułów żelaznych znalazły się… kapelusze – mieściła się tam pracownia damskich kapeluszy, a sklep zyskał nowy, potoczny, adres: słupczanki chodziły „do modystki”. Dziś mieści się tam apteka „Przy Kościele”.
13. Kościół  św. Wawrzyńca Pierwsze wzmianki o kościele pochodzą z okresu lokacji miasta ok. 1296r. ( niektóre opracowania podają rok 1176 i 1196). Jego prawdopodobnym fundatorem był biskup poznański Jan Gerbicz. Pierwszym plebanem został wówczas Walter (1296 r.), a następnie Gerlib (1306 r.). Pierwotny obiekt wykonany był z drewna. Zniszczony w czasie najazdu krzyżackiego w 1331 roku. Potężna bryła późnogotyckiej fary jest przykładem dwuetapowego przedsięwzięcia budowlanego, w którym jako pierwsze w 1 poł XIV w. powstało prezbiterium, a w początkach XV w. dobudowano potężny korpus nawowy. Fundatorem przebudowy i rozbudowy kościoła w połowie XVw. był biskup poznański Andrzej z Bnina. Następnie wielokrotnie przebudowywany (2. połowa XVIII w., XIX w.). Regotyzacja kościoła nastąpiła w latach 1949-1958 pod kierunkiem architekta Aleksandra Holasa. Z bogatego wyposażenia na uwagę zasługuje umieszczony na belce tęczowej krucyfiks i figura Matki Boskiej Bolesnej z tzw. Grupy Ukrzyżowania z ok.1420 r., kropielnica późnogotycka  z herbem Poraj, chrzcielnice, organy, tron biskupi, świeczniki ołtarzowe, obraz Matki Boskiej Kodeńskiej, portrety trumienne na blasze, dzwon. W 1998 roku odnaleziono w tym kościele najstarszy mechanizm zegarowy w Polsce, którego miniaturkę podziwiać można w Muzeum Regionalnym w Słupcy.

Kościół został wpisany do rejestru zabytków pod numerem: 59/623 z 25.04.1958.

14. Dawna Landratura – ul.Warszawska Na narożniku ulicy Warszawskiej i Kościuszki znajduje się dom, w którym w czasie I wojny światowej mieściła się siedziba Landratsamtu czyli urząd starościński. Obecnie własność prywatna.
15. Zajazd pocztowy, fragment murów miejskich – ul. Kościuszki Budynek został wzniesiony w pierwszej połowie XIX wieku, początkowo pełnił funkcję zajazdu pocztowego, aktualnie prywatny budynek mieszkalny.  Wpisany do rejestru zabytków pod numerem: 405/147 z 7.04.1988

W podwórzu znajduje się niewielki fragment murów miejskich z XIVw. (niestety aktualnie zasłonięty). Wpisany do rejestru zabytków pod numerem: 405/147 z 7.04.1988

16. Szkoła Podstawowa nr 1 LO – Plac Szkolny Zespół gmachów szkolnych, wzniesiony w latach 1922-24 w miejscu tzw. Nowego Rynku, dzięki inicjatywie księdza prałata Franciszka Szczygłowskiego. W okresie międzywojennym mieściły się w nich Szkoła Powszechna  oraz Państwowe Seminarium Nauczycielskie (później Gimnazjum). Jest to swoisty pomnik mądrości i ofiarności społeczności miasta okresu międzywojennego. Obecnie funkcjonują tu: Szkoła Podstawowa nr 1 im. Komisji Edukacji Narodowej oraz Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.
17. Pomnik księdza  Franciszka Szczygłowskiego Ksiądz prałat Franciszek Szczygłowski (1876-1941) Od 1920 r. związany z parafią pw. św. Wawrzyńca, sprowadził salezjanów do opactwa pocysterskiego w Lądzie oraz Siostry Sercanki do Słupcy, które mieszkają tu do dnia dzisiejszego. W 1921 zainicjował budowę gmachu dla szkoły podstawowej i licealnej.  Twórca Polskiej Macierzy Szkolnej na terenie Słupcy, założyciel średniej szkoły handlowej, przekształconej w 1939 w gimnazjum kupieckie. W maju 1923 roku otrzymał godność kanonika honorowego kolegiaty kaliskiej. 7 grudnia 1940 r. aresztowany i  zabrany do wiezienia w Koninie, a stamtąd do Gniezna. Zmarł (został zamordowany) w Gnieźnie. Po wojnie pochowany w Radomsku. Pomnik został zaprojektowany przez wychowanka Państwowego Seminarium Nauczycielskiego, a później profesora słupeckiego liceum Adolfa Zdziarskiego.
18. Kino „Sokolnia”, Miejski Dom Kultury – ul. Traugutta Budynek ten był siedzibą Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Z 3 czerwca 1925 roku  pochodzi akt notarialny nabycia placu pod budowę sokolni. Inicjatorem utworzenia organizacji sokolej na terenie Słupcy był Józef Belechowicz.  Organizacja nie ograniczała się tylko do zajęć sportowych i turystycznych. Towarzystwo posiadało własną orkiestrę dętą. Pierwsze kino, a raczej kinematograf wybudowany został w 1936 roku, zezwolenie na wyświetlanie filmów zostało wydane p. Wawrzyńcowi Kluczyńskiemu w lutym 1937. Przybytek nosił nazwę KINO „SŁOŃCE” i mieścił się w lokalu przy ulicy 11 Listopada. Grano w nim filmy nieme ilustrowane muzyką graną na żywo m.in. przez A. Szeluto. Po wojnie kino przeniesiono do budynku dawnej Sokolni i nazwano wdzięcznym imieniem „Grażyna”. W 2009 roku podczas uroczystego otwarcia odremontowanego budynku kina zmieniono jego nazwę na: KINO „SOKOLNIA” – upamiętniając tym samym słupeckich sokołów i sokolnię.
19. Figura Św. Wawrzyńca 10 sierpnia 1927 poświęcono figurę św. Wawrzyńca, która stanęła przed budynkiem na zbiegu obecnych ulic Traugutta i Tysiąclecia. W 1935 roku figurę przeniesiono na plac przed budynkiem przytułku miejskiego (obecnie budynek Ksiąg Wieczystych).
10 sierpnia 2010 roku figura  wróciła na swoje miejsce, a św. Wawrzyniec  decyzją papieża Benedykta XVI  został ogłoszony patronem miasta.
20. Pomnik Pamięci Narodowej – Aleja Tysiąclecia Pomnik upamiętnia walki o odzyskanie niepodległości. Tych, „którzy czynem i krwią serdeczną swe umiłowanie do ziemi ojczystej świadczyli.”
21. Jezioro Słupeckie i Kopiec Szwedzki Sztuczny zbiornik wodny o powierzchni 258 ha. , utworzony w roku 1954-1955 na miejscu torfowiska ze spiętrzenia wód rzeki Meszny. Akwen jest bardzo popularny wśród wędkarzy. W przeszłości jezioro było miejscem organizacji zawodów motorowodnych. Od południa do jeziora przylegają obszary leśne. W wodach jeziora występują: leszcze, płocie, węgorze, karpie, okonie. Na jego wodach wznoszą się pozostałości po starym, grodzisku, które wraz z groblą i osadą otwartą na brzegu jeziora tworzyło zespół osadniczy kultury łużyckiej z okresu halsztackiej wczesnej epoki żelaza (750-400r.p.n.e.).  Nazwa „Szwedzki Kopiec” odnosi się  prawdopodobnie do czasów potopu i wiąże się z faktem obozowania tam wojsk szwedzkich. Grodzisko pierścieniowate „Kopiec Szwedzki” wpisany do rejestru zabytków pod numerem 414/Wlkp/C z 22.03.2011r.
22. Cmentarz Żydowski Istniał do wybuchu II wojny światowej, w czasie której został splądrowany i kompletnie zniszczony przez Niemców. Dziś o jego istnieniu przypomina symboliczny pomnik utworzony z głazów i szczątków macew – żydowskich płyt nagrobnych. Pomnik ustawiono w 1996 roku z inicjatywy Słupeckiego Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego. Szczątki ocalałych macew można też oglądać w lapidarium przy Muzeum Regionalnym.
23. Cmentarz Prawosławny –  ul. A. Szeluty Cmentarz powstał w okresie zaborów i związany był z liczna społecznością rosyjską (prawosławną) złożoną z urzędników i żołnierzy. Obecnie miejsce to upamiętnia obelisk z prawosławnym krzyżem ustawiony staraniem Słupeckiego Towarzystwa Społeczno – Kulturalnego.
24. Dom Apolinarego Szeluty – ul.A. Szeluty W tym domu mieszkał i pracował Apolinary Szeluto wybitny kompozytor i pianista okresu Młodej Polski. Los związał Go ze Słupcą, do której przybył wraz z rodziną w 1933 r. Pełnił tu obowiązki notariusza. Starszy Pan, spacerujący z psem – takim pozostał w pamięci wielu słupczan. Nigdy nie wyrzekł się swojej pasji: MUZYKI i nie zaprzestał komponowania. Po śmierci w 1966 roku spoczął na słupeckim cmentarzu parafialnym.
 25. Aleja  katyńska – ul. Cmentarna Miejsce uczczenia pamięci bohaterów zbrodni katyńskiej, poprzez posadzenie dębów pamięci i ustawienie kamieni pamiątkowych poświęconych osobom związanym z ziemią słupecką, pomordowanym w 1940 r. przez NKWD. Założone w 2010r. w 70 rocznicę zbrodni katyńskiej.
26. Cmentarz parafialny św. Krzyża Powstał prawdopodobnie około roku 1831, na co wskazuje data zachowana na cmentarnej kapliczce. Jest to miejsce spoczynku powstańców, żołnierzy i osób zasłużonych dla miasta.  Warto zobaczyć nagrobek:  Wojciecha Olsztyńskiego – powstańca z 1863r, grób rodziny Kozickich- rodziców St. Kozickiego dowódcy słupeckich POW-iaków z 1918r., Ludwika Lubeka- referenta powiatu słupeckiego, Apolinarego Szeluty – kompozytora Młodej Polski, Ali Mustafy – Michałowskiego- adwokata, Mateusza Melanda- powstańca z 1863r, Atanazego Karwowskiego – kapelana wojsk powstańczych z 1863r, Felicjana Trębaczkiewicza – inicjatora  strajku dzieci szkolnych 1905r., Bronisława Gutowskiego – założyciela i prezesa OSP, Mariana Jareckiego – regionalisty, Januarego Jasińskiego- wieloletniego kapelmistrza Orkiestry Dętej.
27. Park Miejski Park Miejski założony został w 1867 roku. W ten sposób upamiętniono powstanie powiatu słupeckiego. W tym samym czasie po drugiej stronie ulicy wykopano stawek. Wespół z tym stawkiem, ze skwerem Szelity, ogródkiem jordanowskim i lasem komunalnym tworzy największy kompleks zieleni w mieście. Park był miejscem spotkań, zabaw, pikników, festynów, koncertów, choć nie tylko – miały tam też miejsce wydarzenia o wymiarze historycznym. I tak w roku 1907 w czasie strajku szkolnego, młodzież przeszła spod gmachu szkoły podstawowej przy ulicy Warszawskiej do wschodnich granic miasta topiąc po drodze w parkowym stawku dwugłowego, carskiego, orła – symbol rusyfikacji.  W 1912 roku ulicą Warszawską przejeżdżający konno żołnierz rosyjski z krzyża stojącego nad stawkiem zdjął koronę z głowy Jezusa, a następnie wrzucił ją do wody. Incydent ów zauważył mieszkaniec Słupcy p. Gieryn, który po oddaleniu się żołnierza wyłowił ową koronę i przechował ją do 22 stycznia 1916 roku, kiedy to w rocznicę powstania styczniowego odbyła się manifestacja patriotyczno – religijna mieszkańców Słupcy, której centralnym momentem była koronacja Chrystusa odzyskaną koroną.
Park został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 729/Wlkp/A z 29 12.2008r.
28. Skwer Szeluty i pomnik Pomnik w kształcie fortepianu ku czci Apolinarego Szeluty postawiono w setną rocznicę Jego urodzin (23 lipca 1984 roku). Na domu, w którym mieszkał wmurowano tablicę pamiątkową. Skwer, na którym postawiono pomnik nazwano jego imieniem.
29. Muzeum Regionalne – ul. Warszawska Muzeum Regionalne mieści się w zabytkowej willi z 1920 roku. Inicjatywę utworzenia placówki gromadzącej materialne pamiątki z przeszłości podejmowano trzykrotnie, wreszcie w 1975 roku udało się to słupeckiemu regionaliście – Wojciechowi Sypniewskiemu. Są tam zgromadzone zbiory archeologiczne, etnograficzne oraz historyczne ilustrujące historię i kulturę miasta, bogatą przeszłość Ziemi Słupeckiej oraz losy mieszkańców tych terenów na przestrzeni wieków.
print
Udostępnij:

O autorze

Motocykle o pojemności 125